{"id":169,"date":"2023-04-11T18:10:30","date_gmt":"2023-04-11T16:10:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/diplomazia-economica\/"},"modified":"2024-08-22T15:02:09","modified_gmt":"2024-08-22T13:02:09","slug":"diplomazia-economica","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/italia-e-macedonia-del-nord\/diplomazia-economica\/","title":{"rendered":"Diplomacia ekonomike"},"content":{"rendered":"<p><strong>KUADRI MAKROEKONOMIK I SHTETIT \u2013 SEMESTRI I PAR\u00cb 2024<\/strong><\/p>\n<p>Sipas Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, rritja ekonomike e vendit po rezulton m\u00eb e dob\u00ebt se sa pritej. N\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb 2024, PBB-ja u rrit me vet\u00ebm 1.2% n\u00eb baz\u00eb vjetore. Nga kjo rezulton, n\u00eb p\u00ebrputhje me informacionin e publikuar nga Ministria e Financave, se n\u00eb vitin 2024 rritja n\u00eb vend nuk do t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 3.4%, si\u00e7 ishte parashikuar m\u00eb par\u00eb, por do t\u00eb vendoset, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb reja, n\u00eb 2.1%. Kjo rritje, e nxitur nga rritja e konsumit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb familjeve, padyshim \u00ebsht\u00eb ndikuar negativisht nga r\u00ebnia e eksporteve.<\/p>\n<p>Trende negative jan\u00eb sh\u00ebnuar pothuajse n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb eksporteve maqedonase, me p\u00ebrjashtim t\u00eb produkteve ushqimore (+11,9%), yndyrave bimore dhe shtazore (+23,9%) dhe makinerive dhe mjeteve t\u00eb transportit (+3,9%). Ecuria e sektor\u00ebve tradicional\u00eb, si \u00e7eliku dhe tekstili, mbetet ende e dob\u00ebt. Gjithashtu, shohim nj\u00eb ngadal\u00ebsim t\u00eb aktivitetit n\u00eb sektorin e automobilave, me pasoj\u00eb uljen e importit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para dhe eksportit t\u00eb produkteve t\u00eb gatshme.<\/p>\n<p>Vendi mund t&#8217;i shikoj\u00eb treguesit financiar\u00eb me m\u00eb shum\u00eb optimiz\u00ebm. Q\u00eb nga korriku 2024, norma vjetore e inflacionit, e matur p\u00ebrmes Indeksit t\u00eb \u00c7mimeve t\u00eb Konsumit, ishte 3%, nga 4.5% n\u00eb maj dhe 3.2% n\u00eb qershor, kur u rrit p\u00ebr shkak t\u00eb heqjes s\u00eb kontrolleve t\u00eb \u00e7mimeve nga qeveria. M\u00eb tej, rezervat valutore t\u00eb huaja vazhdojn\u00eb t\u00eb rriten, duke arritur n\u00eb 4.3 miliard\u00eb euro dhe sektori bankar shfaqet i q\u00ebndruesh\u00ebm dhe fitimprur\u00ebs. Prandaj, agjencia e vler\u00ebsimit Standard &amp; Poor&#8217;s konfirmoi BB- me nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme si vler\u00ebsimi i vendit.<\/p>\n<p>Sh\u00ebrbimet q\u00eb sh\u00ebnojn\u00eb aktivitetin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb ekonomik jan\u00eb sektor\u00ebt e bankave, ITC, sigurimeve, turizmit, tregtis\u00eb (me shumic\u00eb dhe pakic\u00eb), logjistik\u00ebs dhe transportit. Sektor\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb prodhimit jan\u00eb: pjes\u00ebt e automobilave, industria e \u00e7elikut, ushqimi, k\u00ebpuc\u00ebt, tekstilet, duhani, nd\u00ebrtimi, kimikatet dhe minierat. Rreth 73,000 nd\u00ebrmarrje t\u00eb vogla dhe t\u00eb mesme punojn\u00eb n\u00eb struktur\u00ebn ekonomike t\u00eb vendit.<\/p>\n<p><strong>TREGTIA ND\u00cbRKOMB\u00cbTARE DHE INVESTIMET E JASHTME DIREKTE<\/strong><\/p>\n<p>Maqedonia e Veriut ka nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb hapjes ndaj tregtis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ve\u00e7an\u00ebrisht ndaj zon\u00ebs s\u00eb Bashkimit Evropian dhe nj\u00eb varshm\u00ebri t\u00eb madhe nga importet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb Institutit t\u00eb statistikave t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, shk\u00ebmbimi tregtar i Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb periudh\u00ebn janar-qershor 2024 ngjash\u00ebm me at\u00eb q\u00eb ndodhi gjat\u00eb vitit 2023, sh\u00ebnoi nj\u00eb r\u00ebnie prej 3.2% krahasuar me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb nj\u00eb viti m\u00eb par\u00eb dhe arrin n\u00eb 9,474 milion\u00eb euro. Importet sh\u00ebnuan rritje t\u00eb vog\u00ebl (+0,1%) dhe arrit\u00ebn n\u00eb 5,544 milion\u00eb euro, nd\u00ebrsa eksportet sh\u00ebnuan nj\u00eb r\u00ebnie prej 7,6% p\u00ebr gjithsej 3,929 milion\u00eb euro. Norma e mbulimit ishte 70.9%, me nj\u00eb deficit tregtar prej 1,614 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>N\u00eb struktur\u00ebn e eksportit maqedonas mbizot\u00ebrojn\u00eb katalizator\u00ebt e materialeve t\u00eb \u00e7muara, p\u00ebr\u00e7uesit p\u00ebr automjete, aeroplan\u00eb dhe anije, hekur nikeli dhe komponent\u00ebt p\u00ebr ul\u00ebset e veturave. N\u00eb struktur\u00ebn e importeve, mbizot\u00ebrojn\u00eb derivatet e naft\u00ebs dhe vajrat minerale, lidhjet e platinit, t\u00eb pap\u00ebrpunuara ose n\u00eb form\u00eb pluhuri, energjia elektrike dhe produktet kimike.<\/p>\n<p><strong>MARR\u00cbDH\u00cbNIET DHE MUND\u00cbSIT\u00cb EKONOMIKE BILATERALE<\/strong><\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Institutit t\u00eb statistikave t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, n\u00eb periudh\u00ebn janar-qershor 2024 shk\u00ebmbimi tregtar nd\u00ebrmjet Italis\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut arriti n\u00eb 339,6 milion\u00eb euro, nj\u00eb rr\u00ebnie prej 4,9% krahasuar me vitin e kaluar. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, Italia \u00ebsht\u00eb n\u00eb pozit\u00ebn e 8-t\u00eb n\u00eb renditjen e vendeve partnere tregtare t\u00eb vendit, me pjes\u00ebmarrje prej 3,58%.<\/p>\n<p>R\u00ebnia i atribuohet kryesisht uljes s\u00eb importeve n\u00eb Itali nga Maqedonia e Veriut, e cila p\u00ebsoi nj\u00eb tkurrje prej 5.8%, p\u00ebr nj\u00eb vler\u00eb totale prej 105,7 milion\u00eb euro, pothuajse ekskluzivisht p\u00ebr shkak t\u00eb r\u00ebnies s\u00eb importeve t\u00eb produkteve t\u00eb \u00e7elikut si hekuri, giz\u00eb, \u00e7eliku dhe hekuraliazhet. Struktura e <strong>importeve italiane<\/strong> nga Maqedonia e Veriut dominohet nga: produktet e \u00e7elikut, k\u00ebpuc\u00ebt, pajisjet elektrosht\u00ebpiake, makinerit\u00eb e tjera p\u00ebr p\u00ebrdorime t\u00eb p\u00ebrgjithshme, mishi dhe produktet e p\u00ebrpunuara t\u00eb mishit, instrumentet dhe materialet mjek\u00ebsore dhe dentare, produktet e gom\u00ebs dhe tekstili.<\/p>\n<p><strong>Eksportet italiane<\/strong> n\u00eb semestrin e par\u00eb t\u00eb vitit 2024 arrit\u00ebn n\u00eb 234 milion\u00eb euro (-4.5% krahasuar me semestrin e par\u00eb t\u00eb 2023), duke e vendosur Italin\u00eb n\u00eb vendin e tet\u00eb midis vendeve furnizuese. Mallrat kryesore t\u00eb eksportuara nga Italia n\u00eb RMN mbeten si m\u00eb posht\u00eb: makinerit\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb ve\u00e7anta dhe t\u00eb p\u00ebrgjithshme, produktet ushqimore (sheqer, \u00e7aj dhe kafe, er\u00ebza, pjes\u00eb dhe ushqime t\u00eb gatshme), produktet t\u00eb metalit, prodhime plastike, makinerit\u00eb e formimit t\u00eb metaleve dhe automjeteve.<\/p>\n<p>Stoku i investimeve italiane n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb dhjetor 2022 ishte 163,97 milion\u00eb euro, n\u00eb pozit\u00ebn e nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb n\u00eb renditjen e vendeve investitore.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrfundim, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksohet se pjes\u00ebmarrja e kompanive italiane n\u00eb tender\u00ebt komb\u00ebtar\u00eb dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb n\u00eb sektor\u00ebt e bujq\u00ebsis\u00eb, energjetik\u00ebs, mjedisit dhe transportit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsisht e k\u00ebnaqshme, megjith\u00ebse ka kufij shtes\u00eb p\u00ebr rritje, duke pasur parasysh edhe marr\u00ebdh\u00ebniet e shk\u00eblqyera dypal\u00ebshe mes dy vendeve dhe p\u00ebr sa i p\u00ebrket fushave t\u00eb m\u00ebtejshme t\u00eb interesit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"KUADRI MAKROEKONOMIK I SHTETIT \u2013 SEMESTRI I PAR\u00cb 2024 Sipas Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, rritja ekonomike e vendit po rezulton m\u00eb e dob\u00ebt se sa pritej. N\u00eb tremujorin e par\u00eb t\u00eb 2024, PBB-ja u rrit me vet\u00ebm 1.2% n\u00eb baz\u00eb vjetore. Nga kjo rezulton, n\u00eb p\u00ebrputhje me informacionin e publikuar nga Ministria e [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":200,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-169","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3393,"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/169\/revisions\/3393"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ambskopje.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}